e-Serbest Meslek Makbuzu (e-SMM), 1 Haziran 2020 itibarıyla tüm serbest meslek erbabı için zorunlu hale getirildi. Doktor, avukat, mali müşavir, mühendis, mimar ve danışmanlar gibi geniş bir kitle bu sisteme dahil oldu. Bu yazıda e-SMM'nin nasıl kullanılacağını adım adım anlatıyoruz.
Kimler e-SMM Kullanmak Zorunda?
193 sayılı Gelir Vergisi Kanunu'nun 65. maddesinde tanımlanan tüm serbest meslek erbabı e-SMM kullanmak zorundadır:
- Doktorlar (özel muayene, danışmanlık)
- Diş hekimleri
- Avukatlar
- Mali müşavirler ve YMM'ler
- Mühendisler (serbest çalışan)
- Mimarlar
- Tercümanlar
- Danışmanlar (yönetim, IT, iş)
- Sanatçılar (ressam, müzisyen, yazar)
- Veteriner hekimler
- Psikologlar
- Diyetisyenler
e-SMM Düzenlemek İçin Gerekenler
- Elektronik İmza (NES): TÜBİTAK BİLGEM veya yetkili kurumlardan alınır.
- GİB Başvurusu: e-SMM başvurusu online yapılır.
- e-SMM Yazılımı: Bizim gibi entegratörlerden bir çözüm satın alınır.
- Müşteri Veritabanı: Sürekli hizmet verdiğiniz müşterilerin TCKN/VKN bilgileri.
e-SMM Düzenleme Adımları
Adım 1: Hizmet Bilgisi
Verdiğiniz hizmetin tanımı (örn. "Avukatlık vekalet ücreti — A dosyası", "Genel muayene hizmeti") ve tutarı girilir.
Adım 2: Müşteri Bilgisi
Müşterinin TCKN (gerçek kişi) veya VKN (tüzel kişi) bilgileri girilir. Sürekli müşteri ise veritabanından seçilir.
Adım 3: Stopaj ve KDV
Hizmet tipine göre stopaj oranları (%20 GVS) ve KDV (%20 veya %10) otomatik hesaplanır. Net/brüt ayarlaması yapılır.
Adım 4: İmzalama ve İletim
Makbuz e-imza ile imzalanır, müşteriye e-posta ile gönderilir, GİB'e raporlanır. Tüm süreç 30 saniye sürer.
Stopaj Hesaplama Örneği
Avukat olarak 10.000 TL brüt avukatlık ücreti aldığınızı varsayalım:
- Brüt: 10.000 TL
- Stopaj (%20): 2.000 TL (müşteri keser)
- Net: 8.000 TL (size ödenir)
- KDV (%20): 2.000 TL (müşteri ayrı öder veya brüte dahil)
Programımız bu hesaplamaları otomatik yapar; hata payı sıfırdır.
e-SMM'yi mobil cihazınızdan düzenleyin
Telefon veya tablet üzerinden saniyeler içinde makbuz kesin.
e-SMM Detaylarıİptal ve İade İşlemleri
Yanlış kesilmiş bir e-SMM'yi iptal etmek için iptal makbuzu düzenlenir. İade için ise iade makbuzu kullanılır. Her iki işlem de kolayca programdan yapılır ve GİB'e otomatik raporlanır.
Aylık Beyan ve Raporlar
Stopaj tutarları muhtasar beyanname ile aylık beyan edilir (veya 3 aylık dönemler için). Programımız beyan dönemleri için hazır raporlar üretir; mali müşavirinize tek tıkla iletebilirsiniz.
Sık Sorulan Sorular
e-İmza mı, mali mühür mü?
Gerçek kişi serbest meslek erbabı için e-imza (NES) yeterlidir. Mali mühür sadece tüzel kişiler için gerekir.
Aylık sınır var mı?
Hayır. Sınırsız makbuz düzenleyebilirsiniz.
Müşteri makbuzu nasıl alır?
E-posta ile otomatik gönderilir. İsterseniz SMS bildirimi de yapılır. Müşteri PDF olarak indirip saklayabilir.
Sonuç
e-SMM, serbest meslek erbabının iş süreçlerini önemli ölçüde sadeleştirir. Doğru bir entegratör ile makbuz düzenleme süresi 5 dakikadan 30 saniyeye iner. Profesyonel müşteri imajınızı korurken yasal yükümlülüklerinizi de hatasız yerine getirirsiniz.